Université d’Isfahan Revue des Études de la Langue Française 2008-6571 16 2 2025 02 19 مطالعۀ حرف ربط or در زبان فرانسه و بررسی مفاهیم «گذار» و «تضاد» در ترجمه به فارسی La conjonction or et ses rapports de transition et d’opposition Enjeux traductionnels français-persans 71 86 29382 10.22108/relf.2025.143996.1255 FR Danial Basanj Maître de conférences, Département de langue et littérature françaises, Université Shahid Beheshti, Téhéran, Iran Sarah Sharifi Étudiante du master en traduction française, Faculté des Lettres et des Sciences humaines, Université Shahid Beheshti, Téhéran, Iran 0009-0005-0590-5858 Journal Article 2025 01 09 در امر ترجمۀ دو زبانی که ساختارهای کاملاً متفاوتی دارند، آسیبی که شاید بیش از همه مترجم در معرض آن باشد همانا انتخاب واژه‌ای دوپهلو برای ترجمۀ کلمه‌ای چندمعنایی است. چرا که همین انتخاب منجر به بدفهمی یا عدم ایجاد درک دقیق نزد خوانندۀ اثر ترجمه‌شده می‌شود. هدف از این پژوهش بررسی پیچیدگی‌های مربوط به ترجمۀ حرف ربط or از زبان فرانسوی به فارسی با در نظر گرفتن جنبۀ «تضاد» و مفهوم «گذار» در این حرف ربط است. در این پژوهش، ابتدا ضمن ارائۀ تمام جوانب معناییِ این حرف ربط بر اساس منابع متعدد دستور زبان فرانسه، بررسی جامعی از مفهوم این حرف ربط صورت می‌گیرد. در ادامه، پس از گردآوری مجموعه‌ای از جملات ادبی برگرفته از منابع فرانسوی که در آنها بر حسب بافت‌ مربوطه، این حرف ربط جنبۀ «تضاد» را منعکس می‌کند، به بررسی فرایند انتقال این معنی در ترجمه به فارسی پرداخته می‌شود. به عنوان نتیجه، این مقایسه نشان می‌دهد که تا چه اندازه در عمل معادل‌گزینی برای این حرف ربط، امکان از دست رفتن بخشی از بار معنایی این کلمه وجود دارد و راهکار مترجمانِ فارسی که آثارشان مورد مطالعه قرار گرفته است در برابر این چالش چه بوده است. این پژوهشِ تطبیقی و تحلیلی مسئله‌ای دستوری را به مقتضیات بالفعل امر ترجمه پیوند می‌زند و با استناد به قوانین زبان‌شناسی از دستوردانان مختلفِ هر دو زبان فارسی و فرانسوی، درصدد آشکارسازی علت ایجاد ابهام در ترجمۀ این حرف ربط به زبان فارسی است. Dans l’univers de la traduction, s’il s’agit de deux langues complètement différentes, ce qui fait tomber le traducteur/la traductrice dans le piège de simplification c’est le choix d’un équivalent équivoque pour un mot polysémique. Ce choix mène le lecteur du texte traduit au malentendu ou bien à la male compréhension. Le but de cette recherche est d’éclairer les orientations linguistiques concernant la traduction de la conjonction or en langue française et percevoir son idée de «la transition» et sa valeur d’«opposition». La partie théorique de cette recherche concerne l’étude des différents sèmes de la conjonction or et leurs sens divers d’après les différents ouvrages grammaticaux. Ensuite, nous vérifions quelques phrases littéraires dans lesquelles cette conjonction a été traduite selon sa valeur d’opposition. En ce qui concerne le résultat de cette recherche, nous indiquons comment le traducteur arrive à traduire la valeur d’opposition de la conjonction or et comment cette traduction conduirait à la perte d’une partie du sens. Cette recherche contrastive et analytique, reliant une question de la grammaire à des concrétisations traductionnelles, essaye de dévoiler la raison pour laquelle cette imprécision à l’égard de cette conjonction est née dans la traduction persane tout en s’approchant des règles syntaxiques des grammairiens du français et du persan.

https://relf.ui.ac.ir/article_29382_c3a1a0cbe4ffa79a58992fdc8f771019.pdf