دانشگاه اصفهان revue des études de la langue française 2008-6571 16 2 2025 02 19 مطالعۀ حرف ربط or در زبان فرانسه و بررسی مفاهیم «گذار» و «تضاد» در ترجمه به فارسی مطالعۀ حرف ربط or در زبان فرانسه و بررسی مفاهیم «گذار» و «تضاد» در ترجمه به فارسی 71 86 29382 10.22108/relf.2025.143996.1255 FR دانیال بسنج دانشیار گروه زبان و ادبیات فرانسه، دانشگاه شهید بهشتی، تهران، ایران سارا شریفی دانشجوی کارشناسی ارشد مترجمی زبان فرانسه، دانشگاه شهید بهشتی، تهران، ایران 0009-0005-0590-5858 Journal Article 2025 01 09 در امر ترجمۀ دو زبانی که ساختارهای کاملاً متفاوتی دارند، آسیبی که شاید بیش از همه مترجم در معرض آن باشد همانا انتخاب واژه‌ای دوپهلو برای ترجمۀ کلمه‌ای چندمعنایی است. چرا که همین انتخاب منجر به بدفهمی یا عدم ایجاد درک دقیق نزد خوانندۀ اثر ترجمه‌شده می‌شود. هدف از این پژوهش بررسی پیچیدگی‌های مربوط به ترجمۀ حرف ربط <em>or</em> از زبان فرانسوی به فارسی با در نظر گرفتن جنبۀ «تضاد» و مفهوم «گذار» در این حرف ربط است. در این پژوهش، ابتدا ضمن ارائۀ تمام جوانب معناییِ این حرف ربط بر اساس منابع متعدد دستور زبان فرانسه، بررسی جامعی از مفهوم این حرف ربط صورت می‌گیرد. در ادامه، پس از گردآوری مجموعه‌ای از جملات ادبی برگرفته از منابع فرانسوی که در آنها بر حسب بافت‌ مربوطه، این حرف ربط جنبۀ «تضاد» را منعکس می‌کند، به بررسی فرایند انتقال این معنی در ترجمه به فارسی پرداخته می‌شود. به عنوان نتیجه، این مقایسه نشان می‌دهد که تا چه اندازه در عمل معادل‌گزینی برای این حرف ربط، امکان از دست رفتن بخشی از بار معنایی این کلمه وجود دارد و راهکار مترجمانِ فارسی که آثارشان مورد مطالعه قرار گرفته است در برابر این چالش چه بوده است. این پژوهشِ تطبیقی و تحلیلی مسئله‌ای دستوری را به مقتضیات بالفعل امر ترجمه پیوند می‌زند و با استناد به قوانین زبان‌شناسی از دستوردانان مختلفِ هر دو زبان فارسی و فرانسوی، درصدد آشکارسازی علت ایجاد ابهام در ترجمۀ این حرف ربط به زبان فارسی است. در امر ترجمۀ دو زبانی که ساختارهای کاملاً متفاوتی دارند، آسیبی که شاید بیش از همه مترجم در معرض آن باشد همانا انتخاب واژه‌ای دوپهلو برای ترجمۀ کلمه‌ای چندمعنایی است. چرا که همین انتخاب منجر به بدفهمی یا عدم ایجاد درک دقیق نزد خوانندۀ اثر ترجمه‌شده می‌شود. هدف از این پژوهش بررسی پیچیدگی‌های مربوط به ترجمۀ حرف ربط <em>or</em> از زبان فرانسوی به فارسی با در نظر گرفتن جنبۀ «تضاد» و مفهوم «گذار» در این حرف ربط است. در این پژوهش، ابتدا ضمن ارائۀ تمام جوانب معناییِ این حرف ربط بر اساس منابع متعدد دستور زبان فرانسه، بررسی جامعی از مفهوم این حرف ربط صورت می‌گیرد. در ادامه، پس از گردآوری مجموعه‌ای از جملات ادبی برگرفته از منابع فرانسوی که در آنها بر حسب بافت‌ مربوطه، این حرف ربط جنبۀ «تضاد» را منعکس می‌کند، به بررسی فرایند انتقال این معنی در ترجمه به فارسی پرداخته می‌شود. به عنوان نتیجه، این مقایسه نشان می‌دهد که تا چه اندازه در عمل معادل‌گزینی برای این حرف ربط، امکان از دست رفتن بخشی از بار معنایی این کلمه وجود دارد و راهکار مترجمانِ فارسی که آثارشان مورد مطالعه قرار گرفته است در برابر این چالش چه بوده است. این پژوهشِ تطبیقی و تحلیلی مسئله‌ای دستوری را به مقتضیات بالفعل امر ترجمه پیوند می‌زند و با استناد به قوانین زبان‌شناسی از دستوردانان مختلفِ هر دو زبان فارسی و فرانسوی، درصدد آشکارسازی علت ایجاد ابهام در ترجمۀ این حرف ربط به زبان فارسی است. https://relf.ui.ac.ir/article_29382_c3a1a0cbe4ffa79a58992fdc8f771019.pdf