از جستجوی زمان اولیه تا ابدیتِ زمانِ حال در شعر «درّه» از لامارتین

عباسی, علی; عبائی, آندیا; شریفی, سارا

doi:10.22108/relf.2026.149256.1299

از جستجوی زمان اولیه تا ابدیتِ زمانِ حال در شعر «درّه» از لامارتین

مقالات آماده انتشار

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

¹ استاد گروه زبان و ادبیات فرانسه و لاتین، دانشکده ادبیات و علوم انسانی، دانشگاه شهید بهشتی، تهران، ایران

² عضو هیئت علمی گروه زبان و ادبیات فرانسه و لاتین، دانشکده ادبیات و علوم انسانی، دانشگاه شهید بهشتی، تهران، ایران

³ دانشجوی دکتری ادبیات فرانسه، دانشکده ادبیات و علوم انسانی، دانشگاه شهید بهشتی، تهران، ایران

10.22108/relf.2026.149256.1299

چکیده

زمان‌مندی و ارتباط آن با فضا به حوزۀ آگاهی انسان راه می‌یابد و بر درک ما از محیط و در نتیجه، بر ادراک نسبت به خودمان تأثیر می‌گذارد. در شعر «درّه» اثر آلفونس دو لامارتین، شاعر آرزوی فضایی را دارد که دوران کودکی‌اش را تداعی می‌کند. شاعر، با اتکاء بر این آرزو، با قدرت زمان از دست رفته روبرو می‌شود و دائماً سعی می‌کند آن را به یاد آورد. این سؤال مطرح می‌شود: شاعر در برابر جریان نیرومند زمان چه واکنشی اتخاذ می کند؟ از دست دادن زمان کودکی چگونه در این شعر آشکار می‌شود؟ هدف از این تحقیق، درک آگاهی شاعر از قدرت فوق بشریِ زمان و پدیده ماهیّت زودگذر آن است. در این پژوهش، ما از ملاحظات ژان بورگوس و سه نوع نوشتار شاعرانۀ او برای تحلیل عبارات و واژگانی که احساس شاعر را نسبت به نیروی زمان آشکار می‌کنند، بهره می‌بریم. علاوه بر این، ایده‌های گاستون باشلار و دیدگاه او در مورد رابطۀ زمان و فضا به ما کمک می‌کند تا مطالعه تحلیلی- مضمونی خود را بسط دهیم. در نتیجه، شاعر از سه نوع نوشتار، که هر کدام مربوط به نوع متفاوتی از واکنش به زمان است، برای بیان خود استفاده می‌کند. این سه نوع یکی پس از دیگری آشکار می‌شوند. ارتباط بین نیروی زمان و مکان در سراسر شعر گسترش می‌یابد و تأثیر این ارتباط است که ضعف انسان را در برابر سلطه زمان و محدودیت زمانی قابل درک می‌سازد. لذا شاعر سرانجام به زمان حال پناه می‌برد.

کلیدواژه‌ها